Xin giới thiệu với các bạn nhà khoa học Hoàng Xuân Hãn, ông được giới khoa học Việt nam tôn vinh cũng với Đào Duy Anh là người đặt nên móng cho nền khoa học hiện đại Viêt nam. Ông còn được được trường Đại học Cầu cống Pari-Pháp công nhận là một trong 100 cựu sinh viên xuất sắc trong lịch sử của trường. Ông là người có công đầu đề Tổ chức văn hóa giáo dục liên hợp quốc công nhận Nguyễn Du là danh nhân văn hóa thế giới. Ông đã dịch Truyện Kiều ra tiếng Pháp, nghiên cứu và công bố những công trình nghiên cứu về Truyện Kiều ra thế giới. Cháu gái của ông là nữ Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Toán học Hoàng Xuân Sính_Một chuyên gia về đại số cấu trúc hàng đầu của Việt nam_ ngưới sáng lập ra trường đại học dân lập Thăng Long(trường đại học dân lập đầu tiên ở Việt nam)

Hoàng Xuân Hãn (1908-1996) là một giáo sư, kĩ sư, nhà Việt Nam học, và người soạn thảo và ban hành Chương trình Trung học Việt Nam đầu tiên.

Tiểu sử

Hoàng Xuân Hãn sinh năm 1908, quê làng Yên Hồ, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.
Thuở nhỏ ông học chữ Hán và chữ Quốc ngữ tại nhà.Thuở nhỏ, ông học chữ Hán và Quốc ngữ trong gia đình có truyền thống Nho học, rồi vào Trường Quốc học Vinh. Năm 1926, ông đậu bằng Thành Chung, rồi ra Hà Nội học trung học ở trường Bưởi. Sau đó một năm, theo thiên hướng, ông lại chuyển sang học chuyên Toán ở Lycé e Albert Sarrant. Năm 1928, ông thi đậu tú tài toàn phần và được du học ở Pháp. Tại đây, ông lần lượt thi đỗ vào nhiều trường đại học danh tiếng lúc ấy:Trường Cao học Ulm (Normale supérieure d’U1m), Trường Bách khoa (École Poly technique), Trường Cầu cống (École des Ponts et Chaussées), và Khoa Cử nhân Toán học ở Trường dại học Sorbonne (Licence de Sciences mathematiques Sorbonne). Ông tốt nghiệp kỹ sư cầu cống (1934); cử nhân Toán (1935); thạc sĩ Toán (1936), ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên có bằng này.. Trong thời gian này ông bắt đầu soạn cuốn Danh từ Khoa học.
Từ năm 1936 đến năm 1939, ông trở về Việt Nam dạy các lớp đệ nhất ban toán trường Bưởi (nay là trường Chu Văn An). Trong thời gian này ông hoàn tất cuốn Danh từ Khoa học.
Từ năm 1939 đến năm 1944, vì chiến tranh trường Bưởi phải rời vào Thanh Hóa. Tại đây, ông tìm thấy những tư liệu lịch sử về La Sơn Phu Tử và vua Quang Trung và những tấm bia nói về sự nghiệp của Lý Thường Kiệt.
Năm 1942, ông cho xuất bản Danh từ Khoa học.
Năm 1943, Đại học Khoa học được thành lập tại Hà Nội. Hoàng Xuân Hãn được mời dạy môn cơ học.
Tháng 4 năm 1945, vua Bảo Đại mời ông vào Huế để tham khảo ý kiền về việc thành lập chính phủ độc lập đầu tiên của Việt Nam.
Ngày 17 tháng 4 năm 1945, ông tham dự nội các Trần Trọng Kim với chức vụ Bộ trưởng Giáo dục - Mỹ thuật.
Từ ngày 20 tháng 4 đến ngày 20 tháng 6 năm 1945, với chức bộ trưởng, ông đã thiết lập và ban hành chương trình giáo dục bằng chữ quốc ngữ ở các trường học. Áp dụng việc học và thi Tú Tài bằng tiếng Việt, dùng tiếng Việt trong những công văn chính thức. Chính phủ Trần Trọng Kim tại chức được 4 tháng.
Sau ngày chính phủ Trần Trọng Kim từ nhiệm, ông trở về dạy và viết sách toán bằng tiếng Việt, cùng cứu vãn những sách cũ, sách cổ bị đưa bán làm giấy lộn khắp đường phố Hà Nội.
Năm 1945, ông bắt đầu nghiên cứu truyện Kiều.
Từ 16 tháng 4 đến 12 tháng 5 năm 1946: tham dự hội nghị Đà Lạt.
1949: ông xuất bản Lý Thường Kiệt.
Ông sang Paris năm 1951 và ở luôn bên Pháp. Trong thời kỳ 1951-1954 ông đã giúp Thư viện Quốc gia Pháp và các thư viện Dòng Tên ở Ý và Tòa Thánh Vatican làm thư mục về sách Việt.
Ông vẫn tiếp tục công việc nghiên cứu, viết các bài gửi các báo Sử Địa (Sài Gòn, 1966-1974), tập san Khoa học - Xã hội (Paris, 1976-1987), Đoàn Kết (Paris, 1976-1981), Diễn Đàn (Paris 1991-1994).
Năm 1952: ông xuất bản La Sơn Phu Tử.
Năm 1953: ông xuất bản Chinh Phụ Ngâm Bị Khảo.
Năm 1954 sang Hội nghị Genève mong mỏi một giải pháp hòa bình: một chính phủ miền Nam có thể cộng tác với chính phủ miền Bắc để thực hiện việc thống nhất đất nước.
Ngày 21 tháng 7 năm 1992, ông thành lập tại Pháp một hội văn hóa có tên là Hội Văn hóa Giáo dục Cam Tuyền do ông làm chủ tịch. Hội có tôn chỉ và mục đích bảo vệ và phát huy văn hóa, giáo dục; nhất là bảo tồn văn hóa cổ Việt Nam tại Pháp và ở các quốc gia Tây phương.
Ngoài ra, tại Paris ông đã hoàn tất công trình lớn về Đoạn trường tân thanh có tên "Nghiên cứu về Kiều" từ hơn 50 năm nay.
Phần lớn cuộc đời sống ở ngoài nước, nhưng con người, sự nghiệp giáo sư Hoàng Xuân Hãn lại dành cho quê hương, và chỉ mong có ích cho quê nhà.
“Đã hay bốn bể là nhà
Lam Hồng ta mới thật là quê hương!”
Giáo sư Hoàng Xuân Hãn được Giải thưởng Hồ Chí Minh về Cụm công trình Lịch sử và Lịch Việt Nam. Lý Thường Kiệt là một công trình khoa học được nghiên cứu có hệ thống, không chỉ viết về một nhân vật Lý Thường Kiệt, mà còn mở rộng các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao thời nhà Lý. La sơn Phu tử là tác phẩm đã là sáng rõ về một giai đoạn quan trọng: Giai đoạn Lê –Mạt Tây Sơn trong lịch sử nước ta và về một nhân cách trí thức chân chính, nhân cách La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp, người đã giúp anh hùng Nguyễn Huệ với tư cách cố vấn... Lịch và Lịch Việt Nam là công trình nghiên cứu công phu, phát hiện quá trình đích thực của việc sử dụng lịch ở nước ta qua các triều đại trong mối tương quan với Lịch Trung Quốc cùng thời kỳ.
Ông mất lúc 7 giờ 45 ngày 10 tháng 3 năm 1996 tại bệnh viện Orsay, Paris. Thi hài ông được hỏa táng chiều ngày 14 tháng 3 năm 1996 tại nghĩa trang L'Orme des Moineaux, Les Ulis, Pháp.
[sửa]

Tác phẩm
Danh từ Khoa học
Lý Thường Kiệt
Một vài kí vãng về Hội hghị Đà Lạt
Thiên Tình Sử Hồ Xuân Hương
Thi văn Việt Nam
La Sơn Phu Tử
Chinh Phụ Ngâm Bị Khảo
Nghiên cứu Kiều

Cùng nhiều công trình nghiên cứu, biên tập, chú thích các tác phẩm văn cổ như:
Đại Nam Quốc sử Diễn Ca (Lê Ngô Cát)
Mai Đình Mộng ký (Nguyễn Huy Tố)
Văn tế Thập loại Chúng sinh (Nguyễn Du) ...